Çocukluğumuz Coyote'nin (Çakal) Road Runner'ı yakalamaya çalışmasını izlemekle geçti. Her defasında 'bu sefer olacak galiba' desek de bir türlü olmadı. Her planında ACME kataloğundan edindiği birbirinden tuhaf aletlere güvendi ve sonunda kendi tuzaklarının kurbanı oldu. Artık içten içe onun başarılı olmasını istiyorduk. Doğanın besin zincirinin bir halkasıydı bu neticede.
Peki ya Wile E. Coyote'nin bütün bu başarısızlıkların sorumlusu olmadığını, asıl suçlunun ona sürekli bozuk ürünler satan ACME şirketi olduğunu düşünseydik? Dave Green'in yönettiği film, çocukluğumuzdan beri aşina olduğumuz bu ihtimali alıp oldukça eğlenceli bir hukuk mücadelesine dönüştürüyor.
Coyote vs. Acme filminin hikayesi, Road Runner'ı yakalamak için yaptığı son girişimin de hüsranla sonuçlanmasının ardından Wile E. Coyote'nin, tuzaklarında kullandığı ürünlerin tedarikçisi olan ACME Corporation'a karşı dava açmaya karar vermesiyle başlıyor. Yıllardır satın aldığı roketli ayakkabılar, mıknatıslar ve birbirinden absürt icatlar, vaat edilenin aksine sürekli onun başına bela olmuş; Coyote ise her seferinde bu ürünlerin bedelini fiziksel olarak ödemiştir. Hakkını aramak için Kevin Avery (Will Forte) isimli bir avukata başvuruyor Coyote. Başlangıçta davayı kolayca sonuçlandırıp hayatına devam etmek isteyen, pek de mücadeleci olmayan bir avukattır Kevin. Amacı hızlı yoldan karşı şirket ile anlaşıp, biraz para tazmin ederek davayı kapamak. Ancak Coyote'nin isteği ne bu para, ne de o para ile alınabilecek milyonlarca kuş. Bu yüzden anlaşmayı kabul etmiyor ve sonuna kadar bu dev şirketle mücadele etmeye karar veriyor. Böylece sessiz ama kararlı Coyote'nin adalet arayışı, küçük bir mağdurun dev bir şirketle karşı karşıya geldiği eğlenceli ve giderek büyüyen bir hukuk savaşına dönüşüyor.
Filmin açılışındaki "Gerçek Bir Hikayeden Uyarlanmıştır" ifadesi, aslında oldukça zekice düşünülmüş bir mizahın parçası. Elbette burada kastedilen, Wile E. Coyote'nin gerçekten ACME'ye dava açmış olması değil. Filmin çıkış noktası, mizah yazarı Ian Frazier'ın 1990 yılında The New Yorker'da yayımlanan ve Coyote'nin sürekli arızalanan ACME ürünleri nedeniyle şirkete dava açmasını konu alan yazısı. Dolayısıyla film, gerçek bir olaydan ziyade gerçek bir mizah fikrini sinemaya taşıyor. Ancak bu ifadenin bir başka anlamı daha var: Filmin kendisinin beyaz perdeye ulaşmak için verdiği mücadele. Başlangıçta Warner Bros. tarafından rafa kaldırılan ve yayımlanması beklenmezken başka bir dağıtımcının girişimiyle yeniden hayat bulan yapım, bir bakıma kendi hikayesinde anlattığı kurumsal güç mücadelesini gerçek dünyada da yaşamış durumda. Küçük ve bağımsız bir dağıtımcının, büyük bir şirketin vazgeçtiği filmi kurtarması, filmin merkezindeki adalet ve güç dengesizliği meselesine beklenmedik bir gerçeklik katıyor. Bu açıdan "gerçek hikaye" göndermesi, yalnızca bir açılış şakası değil, filmin perde arkasındaki yolculuğuna da göz kırpan ironik bir tercih.
Coyote vs. Acme'nin asıl başarısı, yıllardır komik başarısızlıklarıyla tanıdığımız bir karakterin hikayesini tersine çevirmesinde yatıyor. Wile E. Coyote, bu kez yakalamaya çalıştığı kuşun peşinde koşan takıntılı bir avcı değil; sistematik biçimde mağdur edilmiş, hakkını arayan bir birey. Film, ACME'yi yalnızca bozuk ürünler satan bir şirket olarak değil, gücünü kullanarak hatalarını örtbas eden, tüketiciyi önemsemeyen ve hesap vermekten kaçınan bir kapitalist düzenin temsilcisi olarak konumlandırıyor. Böylece çocukluğumuzun absürt çizgi film evreni, şirket tekelleri, kurumsal sorumsuzluk, hukuk sistemi ve güç ilişkileri üzerine bir hiciv alanına dönüşüyor. Üstelik Coyote'nin bu mücadelesi, yalnızca kendisi için değil, benzer şekilde mağdur edilmiş bütün çizgi film karakterleri adına yürütülen bir hesaplaşma niteliği kazanıyor. Peki, bu hikaye gerçekten de yıllarca Coyote'nin başına gelenlere gülmekle yetinmeyip onun adına üzülmeye başlamamızın bir sonucu olabilir mi? Muhtemelen filmin en eğlenceli taraflarından biri bu soruda gizli. Çünkü karakterin sürekli başarısızlığa uğraması, zamanla komik bir tekrardan çok, sonuç alamayacağını bile bile denemeye devam eden birinin trajikomik hikayesine dönüştü. Film de tam bu noktadan hareket ederek seyircinin yıllar içinde biriktirdiği sempatiyi anlatının merkezine yerleştiriyor. Bir zamanlar düşüşünü beklediğimiz Coyote'nin bu kez ayağa kalkmasını, hatta kazandığı bir davayla sistemin karşısına dikilmesini istiyoruz.
Filmin en güçlü taraflarından biri, canlı aksiyon ile animasyonu bir araya getiren dünyasının doğal ve eğlenceli bir şekilde kurulması. 3 Oscar Ödüllü film Who Framed Roger Rabbit geleneğini hatırlatan bu yaklaşım, çizgi film karakterlerinin insanlarla aynı dünyada yaşadığı fikrini uzun açıklamalara ihtiyaç duymadan kabul ettiriyor. Samy Burch'ün senaryosu, görsel şakalarla sözlü mizahı başarılı biçimde harmanlarken Looney Tunes evreninin geçmişine yapılan göndermeler de eski izleyiciler için ayrı bir keyif yaratıyor.
Bununla birlikte yapım kusursuz değil. ACME'nin karanlık sırlarını çözmeye odaklanan ana hikaye, zaman zaman kendi gizemini gereğinden fazla tekrarlıyor. Bazı esprilerin ve beklenmedik mizahi anların daha fazla öne çıkarılması mümkünken anlatının aynı meselelerin etrafında dönmesi filmin temposunu düşürüyor. Son bölümdeki olay örgüsü de yer yer formüle dayalı bir çizgiye kayıyor. Ayrıca yüz dakikayı aşan süresi, kısa ve yoğun şakalar üzerine kurulu Looney Tunes mizahının ritmine alışmış izleyiciler için biraz uzun hissedilebiliyor. Dolayısıyla film, eğlenceli ve yaratıcı anlarına rağmen zaman zaman kendi anlatısının ağırlığı altında kalıyor.
Sonuç olarak Coyote vs. Acme, kurumsal güç karşısında küçük insanların çaresizliğini anlatırken bunu ağır bir toplumsal dramın içine hapsetmek yerine çizgi filmlerin sınırsız mizah olanaklarından yararlanıyor. Elbette anlatısındaki tekrarlar ve tempo sorunları, onu türünün kusursuz örneklerinden biri olmaktan uzaklaştırıyor. Ancak yıllardır her seferinde uçurumdan aşağı düşmesini izlediğimiz Coyote'ye sonunda başka bir ihtimal sunması: Bu kez mesele Road Runner'ı yakalamak değil, kendisine bunu yapmaya devam eden düzeni durdurmak. Ve insan, bütün o patlamalara, düşüşlere ve başarısızlıklara rağmen, onun bu defa kazanmasını gerçekten istiyor. Meep meep!
Puanım: 6,5/10
-0.jpg)
-.jpg)
-2.jpg)
-1.jpg)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder