Oppenheimer filminin 7 Oscarla damga vurduğu Oscar ödülleri sahiplerini buldu. Kazanacakların önceden bu kadar tahmin edilebilir ve hemfikir olunduğu bir oscar yaşamamıştım. Sürpriz hiç olmadı. En İyi Yönetmen oscarını beklendiği gibi Christoper Nolan alırken, En İyi Film oscarını da Oppenheimer kazandı. En İyi Erkek ve En İyi Yardımcı Erkek oyuncu Oppenheimer filminden Cillian Murpy ve Robert Downey Jr'a gitti. En İyi Kadın oyuncu filmi oscarını ise Poor Things filmindeki rolüyle Emma Stone aldı.
Tüm kazananlar listesi:

En İyi Film

• Oppenheimer (KAZANAN)
  
  
• American Fiction
• Anatomy of a Fall
• Barbie
• The Holdovers
• Killers of the Flower Moon
• Maestro
• Past Lives
• Poor Things
• The Zone of Interest
  
  

En İyi Yönetmen

• Oppenheimer - Christopher Nolan (KAZANAN)
  
  
• Anatomy of a Fall - Justine Triet
• Killers of the Flower Moon - Martin Scorsese
• Poor Things - Yorgos Lanthimos
• The Zone of Interest - Jonathan Glazer

En İyi Uluslararası Film

• The Zone of Interest (KAZANAN)
• Io Capitano

• Perfect Days
• Society of the Snow
• The Teachers' Lounge
  
  
  

En İyi Erkek Oyuncu

• Cillian Murphy - Oppenheimer (KAZANAN)
  
  
• Bradley Cooper - Maestro
• Colman Domingo - Rustin
• Paul Giamatti - The Holdovers
• Jeffrey Wright - American Fiction

En İyi Kadın Oyuncu

• Emma Stone - Poor Things (KAZANAN)
  
  
• Annette Bening - Nyad
• Lily Gladstone - Killers of the Flower Moon
• Sandra Huller - Anatomy of a Fall
• Carey Mulligan - Maestro

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu

• Da'Vine Joy Randolph - The Holdovers (KAZANAN)
  
  
• Emily Blunt - Oppenheimer
• Danielle Brooks - The Color Purple
• America Ferrera - Barbie
• Jodie Foster - Nyad

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu

• Robert Downey Jr - Oppenheimer (KAZANAN)
  
  
• Sterling K Brown - American Fiction
• Robert De Niro - Killers of the Flower Moon
• Ryan Gosling - Barbie
• Mark Ruffalo - Poor Things

En iyi Orijinal Senaryo

• Anatomy of a Fall (KAZANAN)
  
• The Holdovers
• Maestro
• May December
• Past Lives

En İyi Uyarlama Senaryo

• American Fiction (KAZANAN)
• Barbie
• Oppenheimer
• Poor Things
• The Zone of Interest
  
  

En İyi Kurgu

• Oppenheimer (KAZANAN)
  
  
• Anatomy of a Fall
• The Holdovers
• Killers of the Flower Moon
• Poor Things
  
  
  

En İyi Sinematografi

• Oppenheimer (KAZANAN)
  
  
• El Conde
• Killers of the Flower Moon
• Maestro
• Poor Things
  
  

En İyi Görsel Efekt

• Godzilla Minus One (KAZANAN)
  
  
• The Creator
• Guardians of the Galaxy Vol. 3
• Mission: Impossible - Dead Reckoning Part One
• Napoleon
  
  

En İyi Kostüm

• Poor Things (KAZANAN)
  
  
• Barbie
• Killers of the Flower Moon
• Napoleon
• Oppenheimer

En İyi Makyaj / Saç Tasarımı

• Poor Things (KAZANAN)
  
  
• Golda
• Maestro
• Oppenheimer
• Society of the Snow

En İyi Kısa Animasyon

• War Is Over! Inspired by the Music of John & Yoko (KAZANAN)
  
  
• Letter to a Pig
• Ninety-Five Senses
• Our Uniform
• Pachyderme

En İyi Orijinal Şarkı

• What Was I Made For? - Barbie (KAZANAN)
  
  
• The Fire Inside - Flamin' Hot
• I'm Just Ken - Barbie
• It Never Went Away - American Symphony
• Wahzhazhe - Killers of the Flower Moon

En İyi Orijinal Müzik

• Oppenheimer (KAZANAN)
  
  
• American Fiction
• Indiana Jones and the Dial of Destiny
• Killers of the Flower Moon
• Poor Things

En İyi Belgesel

• 20 Days in Mariupol (KAZANAN)
  
  
• Bobi Wine: The People's President
• The Eternal Memory
• Four Daughters
• To Kill a Tiger

En İyi Kısa Belgesel

• The Last Repair Shop (KAZANAN)
  
  
• The ABCs of Book Banning
• The Barber of Little Rock
• Island In Between
• Nǎi Nai and Wài Pó

En İyi Ses

• The Zone of Interest (KAZANAN)
  
  
• The Creator
• Maestro
• Mission: Impossible - Dead Reckoning Part One
• Oppenheimer

En İyi Animasyon

• The Boy and the Heron (KAZANAN)
• Elemental
• Nimona
• Robot Dreams
• Spider-Man: Across the Spider-Verse
  

Hitler Almanya'sı tarafından uygulanan Yahudi soykırımı temalı birçok film izledik. 1956'da 32 dakikalık Nuit et Brouillard ile başlayan akım Schindler's List 'e , The Pianist'e kadar uzanıyor. Austwitz'de yaşananları, krematoryumda yakılan insanları da gördük. Toplama kampında sıralarını bekleyenlerin, kendilerini uğruna ölüme götüren inançlarını sorguladıkları God on Trial filmini de gördük. Peki The Zone of Interest'te ne görüyoruz? Bunların hiçbirini! Duvarın ardında safe zone'da bulunan bir alman komutanının aile yaşamını. Olabildiğine sıradan, olabildiğine monoton şekilde. İşte filmin mesajı da burada gizli.

Martin Amis'in aynı isimli romanından uyarlanan The Zone of Interest filmi Jonathan Glazer tarafından yönetilen bir soykırım filmi. Ancak film bize soykırımı göstermeyerek soykırımı farklı yönüyle hissettirmeyi amaçlıyor. Bu  çerçevede beğeniler aldığı gibi, eleştiriler de alıyor.

Filmde olayların ya da olaysızlıkların çoğu Rudolf Höss'ün (Christian Friedel) gözünden anlatılıyor. Auschwitz'in komutanı olan Rudolf'ün kamptaki günlük yaşamını, ailesiyle ve Nazi bürokrasisiyle olan ilişkilerini görüyoruz. Kampın içinde olanların ötesinde, dışarıdaki aile hayatındaki sıradanlığı, düzeni ve normalliği bizlere sunuyor. Canavarlığın normalleştirilmesi eleştirisi de bu noktada geliyor. Nazi ideolojisine dair açık bir eleştiri getirmeden, hatta bazen komik ve sevimli şekilde betimleyerek Nazi zulmünü sıradanlaştırma tehlikesi gören eleştirilere maruz kalıyor. Yaşattıkları vahşeti öncesinde bildiğimiz için ve sonrasında yaşadıkları normal hayatı gördüğümüzde durum biraz öyle gözüküyor. Ama tersinden okuyacak olursak da, sıradan bir hayat yaşayan, sevimli aile toplumlarının da birer canavar olabileceği kısmını yakalıyoruz. 

Filmdeki bazı unsurların, Nazi rejiminin sıradanlaşmış kötülüğünü vurgulamak için etkili olduğu söylenebilir. Literatürümüzde bulunan "mahalle yanarken saç taramak" deyimi belki de bu aile özelinde tüm Nazi mensuplarını tasvir eden bir deyiş oluveriyor. Neticede her biri yiyen, içen, mıçan insanlar. Yaşanan vahşetin en etkili anlatıldığı "sıradanlık" Rudölf'ün daha fazla Yahudi yakabilmek için Nazi bürokrasisinden talep ettiği yeni krematoryumlar kısmıydı. Sanki fabrikasındaki üretimi arttırmak için yeni makine teçhizatları talep eden bir sanayici gibi.

Diğer Soykırım Filmlerinden Farkları:

Bakış Açısı: Genellikle soykırım filmlerinde hikayeler ya mağdurun gözünden anlatılır ya da gözünden anlatılan Nazi ise onun şeytanlığı ekrana yansıtılırdı. Bu filmde ise hiçbir mağduru görmüyoruz. Gördüğümüz sadece Naziler ve sıradan günlük telaşeleri. Nazi rejiminin iç işleyişine ve bu rejimin sıradanlaşmış kötülüğüne odaklanıyor. 

Kötülüğün Sıradanlığı: Film, Hannah Arendt'in "kötülüğün sıradanlığı" kavramını hatırlatıyor. Bu kavramda Hannah Arendt, tüm kötülükleri işleyenlerin birer şeytan ve canavar olmadıklarını, onların da normal insanlar olduklarını vurgular. Bu yüzden onların da günlük yaşantısı, üzüntüleri ve sevinçleri vardır, tıpkı tüm kötülüklerin de günlük yaşantıda olduğu gibi. Bu da bir süre sonra yaşanılanların normalleşmesine ve insanların bu gerçeklik karşısında duyarsızlaşmasına dönüşüyor. 

Minimalizm: Milyonlarca hayatın söz konusu olduğu bir dönemi ve o süreç içinde alınan kararları anlatsa  da film çok minimalist tarzda anlatı sunuyor. Çoğunlukla sabit kamera çekimleri ve uzun kesitler barındırıyor. Sabit kamera ile koyduğu mesafe yüzünden izleyiciyi olayın dışında tutma amacı gütse de uzun çekimlerle izleyicilerin duygusal bir bağlılık kurmasını da amaçlıyor.  
((Sadece 2-3 sahnede kullanılan dolly (kamaranın sabit şekilde sağa/sola hareketi) dışında kameraların sabit oluşu beni biraz huzursuz ettiğini söylemeden geçemeyeceğim.))

Ülkemizde de gösterimde olan The Zone of Interest filmi bu sene 5 dalda Oscar'a aday gösterildi. En İyi Film, En İyi Uluslararası Film, En İyi Yönetmen, En İyi Ses, En İyi Uyarlama Senaryo dallarında. En güçlü olduğu adaylık ise benim bu senenin en iyi filmlerinden olarak gördüğüm The Teachers' Lounge'un da bulunduğu En İyi Uluslararası film kategorisi. Umarım orada da ödülü The Teachers' Lounge'a bırakır. 

McDonalds'ın kuruluşunun anlatıldığı The Founder filminde, kurucu kardeşlerden Dick McDonald (Nick Offerman), kendilerini satın alan Ray Kroc'a (Michael Keaton) şu soruyu sorar:
Sana her şeyi gösterdik. Tüm sistemi ve sırlarımızı. Neden sadece fikirlerimizi alıp kendine bir yer açmadın?
Ray Kroc şöyle cevap veriyor:
McDonalds'ı özel yapan şey sadece sistemi değil. Kilit nokta isim. O muazzam isim; McDonalds! Bu isme sahip birisi hayatı boyunca hiçbir zaman itilip kakılamaz.

Von Erich ailesinin de soy isimlerine bir takıntısı var. Fotoğrafta temsil edilen 4 kardeşten ikisi intihar ederek, diğeri hotel odasında şüpheli şekilde, fotoğrafta bulunmayan bir kardeş de henüz 5 yaşındayken hayatını kaybediyor. Kendini dövüşe adamış bir baba tarafından yine dövüşe adanan 4 çocuğunun gerçek hikayesinin anlatıldığı The Iron Claw filminde ilk fatura sonradan edindikleri soy isimleri olan Von Erich'e kesiyor. Peki öyle mi?

Sean Durkin'in yönettiği The Iron Claw filmi, Amerikan güreş dünyasına 1980lerde damga vurmuş Von Erich ailesinin trajikomik bir portresini sunuyor. Ailenin gerçek yaşam hikayesinden esinlenen filmde partıltılı ve şöhretli güreş hayatlarının sahne arkasında ne kadar toksik ve dramatik bir halde olduğunu bizlere gösteriyor. 

Filmin anlatımı tüm aileyi kapsasa da daha çok odak noktası büyük abi Kevin Von Erich oluyor. Zac Efron'un ustalıkla canlandırdığı Kevin, babaları Fritz Von Erich'in baskıcı yönlendirmeleriyle ve aile içi bazı dinamiklerle başa çıkmaya çalışıyor. Bu hikayeyi daha çok Kevin'in dünyasından bakıyor oluşumuzun nedeni, aileden hayatta kalan tek ferdin kendisi oluşu tabi ki. 

Yönetmen Sean Durkin her ne kadar güreşin ringlerdeki parıltısı ile geri plandaki ailenin dramı arasındaki tezatlığı hissettirerek izleyiciye aktarmış olsa da, anlatımda bazı zayıf noktalara ya da fokuslanacak mevzuda biraz sapmalara neden olmuş.  Kardeşler arasındaki bağın daha derinlemesine işlenilmesi ve aile içindeki o rekabetçi ortamın daha iyi yansıtılması hikayedeki zayıf noktaları oluşturuyor. Fokustaki hata ise tüm bu yaşananların sanki bir soy isim lanetiymiş gibi yansıtılması ve geriye kalan tek aile ferdinin sadece bu konuda öz eleştiri yapmasıydı. Oysa asıl neden  baba Fritz Von Erich'in baskıcı toksik kişiliği.

Baba Fritz Von Erich (Holt McCallany) de eski bir amerikan güreşçisi. Kendisinin alamadığı dünya şampiyonluklarını eve getirmenin yolu olarak sahip olduğu 4 erkek çocuğunu gören bir baba. Ve bu uğurda sert ve maskülen bir disiplinle, çocuklarını da birbiri ile rekabet ettirip, onlardan kendilerinin en iyi performansını bekliyor. Bu beklenti çocuklar üzerinde bir baskı oluşturuyor, psikolojik sağlıklarını bozması yetmezmiş gibi, aile bağlarını da zedeliyordu. Zira hepsinin tek bir amacı vardı, babalarının favori çocuğu olmak.  Aile içi oluşan vu rekabet ve babalarının favori çocuğu olma çabaları kardeşler arasındaki rekabeti arttırıyor ve ilişkileri zayıflatıyor. Zayıflayan ilişkiler kopuk aile içi iletişime sebep oluyor ve tüm bunların sonunda ortaya çıkan psikolojik sorunlar çözülemez hale gelip çocukların yaşamlarına son vermesiyle sonuçlanıyor. Tüm bunlar olurken tek lanetin babaları Fritz'in, babasının soyismi yerine annesinin soyismiyle anılmak istemesine bağlayamazsın.   

Zac Efron, Kevin Von Erich rolünde fiziksel ve duygusal olarak inandırıcı bir performans sunuyor. Film için vücut geliştirmesinin yanı sıra yüz hatlarını genişletmek için botoks yaptığı öne sürülse de bu olay doğru değil. Yakın zamanda evinde geçirdiği bir kaza sonucu çenesinin kırıldığını ve bu yüzden geçirdiği operasyonlar sonucu yüz hatlarında değişim oluştuğunu kendisi ifade ediyor. Tüm bunların yanında gösterdiği oyunculuk performansı ile seneye oscarın adaylarından olduğunu şimdiden söyleyebiliriz. 

Diğer yandan kendisine Emmy ödülü kazandıran son dönemin iyi dizilerinden The Bear'den  ve Shameless'tan tanıdığımız Jeremy Allen White da filmde karşımıza sonradan çıksa da güzel bir oyunculuk sergilemiş. 

Sonuç olarak The Iron Claw filmi, her ne kadar daha önceki yıllarda izlediğimiz The Wrestler filmindeki yönüyle olmasa bile amerikan güreş dünyasının karanlık bir portresini sunuyor. Karakter gelişimi ve duygusal derinlikleri biraz yoksun olsa da görsel anlamı güçlü ve etkileyici oyunculuk performansıyla kendisini izleyenleri etkilemeyi başarıyor. Soyisim laneti gibi gereksiz mistik unsurlardan ziyade aile içindeki baba zorbalığına odaklanılsaymış daha leziz ve bir o kadar da derin bir film karşımıza çıkacakmış. Tüm bunlara rağmen film şimdiden 2025 oscar ödüllerinde en iyi film dalına aday diyebiliriz. Kazanıp kazanmayacağını bu sene çıkacak olan Dune Part Two, Joker: Folie a Deux, Gladiator 2 ve diğer olası adayları izledikten göreceğiz.